اسماعيل بن محمد مستملى بخارى

50

شرح التعرف لمذهب التصوف ( فارسى )

شهيدان برتر از مقام اوليا است ، و مقام صديقان برتر از مقام شهيدان است ، و مقام انبيا عليهم السلام برتر از مقام صديقان است ، و مقام رسل برتر از مقام انبيا است ، و مقام اولوالعزم برتر از مقام عامهء انبيا است ، و مقام مصطفى صلى الله عليه و سلم برتر از همه مقامها است . پس نهايت مقام كافران بدايت مقام مؤمنان است ، و نهايت مقام مؤمنان بدايت مقام اوليا است ، و نهايت مقام اوليا بدايت مقام شهيدان است ، و نهايت مقام شهيدان بدايت مقام صديقان است ، و نهايت مقام صديقان بدايت مقام انبيا است ، و نهايت مقام انبيا بدايت مقام رسل است ، و نهايت مقام رسل بدايت مقام اولوالعزم است ، و نهايت مقام اولوالعزم بدايت مقام مصطفى است صلى الله عليه و سلم ؛ و مقام مصطفى را نهايت نيست ، جز حق سبحانه و تعالى نهايت مقام او نداند ، و در ازل مقام ارواح ايشان هم بر اين مراتب بود كه ياد كرديم . و روز اخذ ميثاق هم بر اين مراتب بودند و در دنيا به طاعت هم بر اين مراتب‌اند . و در قيامت هم بر اين مراتب باشند ، و درجات ايشان در بهشت هم بر اين مراتب بباشد . و اسرار ايشان در محبت حق سبحانه و تعالى هم بر اين مراتب باشد . و سر آنكه به مقام فروتر است بر سر آنكه به مقام برتر است ، مطلع نيست . و آنكه به مقام برتر است مطلع است بر سر آنكه فروتر است ، بر همين ترتيب كه ياد كرديم تا آنجا كه به مصطفى رسد . پس مصطفى صلى الله عليه و سلم بر سر همه مطلع است ، و كس بر سر مصطفى صلى الله عليه مطلع نيست مگر حق سبحانه و تعالى . قوله : « انزل عليهم كتبا امر فيها و نهى و وعد من اطاع و اوعد من عصى » . فروفرستاد بر ايشان كتابها ، اندر آنجا امر كرد و نهى كرد و وعده كرد آن را كه طاعت دارد ، و وعيد كرد آن را كه عاصى شود ، و كتابها كه از آسمان آمدند بيان شريعت را آمدند به هر امتى درخور ايشان ، با يكى آسان‌تر و با يكى دشوارتر درخور مصلحت ايشان ، تا خلق مهمل نباشد . و از جمله خلق پيغامبر نبود ، [ 7 ب ] مگر از آدميان و فرشتگان . و كتاب نيامد مگر بر آدميان . و اين كرامتى